Hòa giải trong Tố tụng Dân sự ngày càng có vai trò quan trọng trong việc giải quyết tranh chấp, thể hiện rõ nguyên tắc tôn trọng sự tự nguyện thỏa thuận của các bên trong quan hệ tranh chấp.

* Quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015:

Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 quy định về thủ tục hòa giải tại Tòa án, theo đó trong thời hạn chuẩn bị xét xử sở thẩm vụ án, tức là sau khi Tòa án đã ra quyết định thụ lý vụ án Toà án sẽ tiến hành hòa giải để các đương sự thỏa thuận với nhau về việc giải quyết vụ án, trừ những vụ án không được hòa giải hoặc không tiến hành hòa giải được hoặc vụ án được giải quyết theo thủ tục rút gọn. (Điều 205 Bộ Luật Tố tụng Dân sự năm 2015)

* Kế hoạch thí điểm hòa giải, đối thoại tại Tòa án

Theo Kế hoạch số 11/KH-TANDTC triển khai thí điểm về đổi mới, tăng cường hòa giải, đối thoại trong giải quyết các tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính trước tố tụng tại TAND TP Hải Phòng và 9 TAND cấp huyện của TP Hải Phòng (Đề án thí điểm hòa giải, đối thoại tại tòa án), từ tháng 3/2018, 10 Trung tâm hòa giải, đối thoại tại Tòa án đã được thành lập, kiện toàn và đi vào hoạt động. Sau 6 tháng thí điểm Đề án tăng cường hòa giải, đối thoại trong các vụ án dân sự, hành chính tại tòa án ở Hải Phòng, mới đây, Toà án nhân dân tối cao (TANDTC) đã triển khai mở rộng thực hiện thí điểm Đề án tại 16 tỉnh, thành: Hải Phòng, Hà Nội, Đà Nẵng, TP HCM, Cần Thơ, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, Quảng Ninh, Thái Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Nam, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bình Dương, Long An.

Việc thí điểm Đề án nhằm hướng đến việc Xây dựng Luật Hòa giải, đối thoại. Theo đó, Trung tâm hòa giải, đối thoại tại Tòa án sẽ được thành lập theo quyết định thành lập của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

Như vậy,thủ tục hòa giải do Trung tâm hòa giải tiến hành hoàn toàn độc lập với quy trình tố tụng. Tức là việc Hòa giải tại Tòa án là hoạt động do Hoà giải viên thực hiện nhằm hỗ trợ các bên thoả thuận, thống nhất việc giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp dân sự theo quy định của Luật này khi có yêu cầu hoặc trước khi Tòa án thụ lý vụ việc theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Thủ tục Hòa giải tại Trung tâm Hòa giải, đối thoại tại Tòa án được thực hiện như sau:

i) Điều kiện tiến hành hòa giải:

Trung tâm Hòa giải, đối thoại tại Tòa án sẽ tiến hành hòa giải trong các trường hợp:

+ Đương sự có đơn yêu cầu hòa giải. Khi nộp đơn, người yêu cầu phải cam đoan về việc không đồng thời yêu cầu, khởi kiện tại bất kỳ Tòa án nào và chỉ lựa chọn Trung tâm này để yêu cầu hòa giải, đối thoại.

+ Khi nhận đơn khởi kiện, đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn, Tòa án chuyển đơn khởi kiện, đơn yêu cầu và tài liệu, chứng cứ kèm theo cho Trung tâm Hòa giải, đối thoại tại Tòa án khi có đủ các điều kiện (Vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án; Người khởi kiện, người yêu cầu không phản đối việc hoà giải trước khi Tòa án xem xét thụ lý theo trình tự tố tụng; Vụ việc không thuộc trường hợp không được hòa giải theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự).

Theo đó, thời gian hòa giải, đối thoại đối với trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này không tính vào thời hiệu khởi kiện vụ án.

ii) Thời hạn hòa giải:

- Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày được phân công, Hòa giải viên, Đối thoại viên phải tiến hành hòa giải, đối thoại. Trường hợp vụ việc phức tạp mà các bên tham gia hòa giải, đối thoại cần bổ sung thêm tài liệu, chứng cứ hoặc theo yêu cầu chính đáng của họ thì thời hạn này có thể được kéo dài nhưng không quá 10 ngày.

- Thời hạn hòa giải, đối thoại là 30 ngày; trường hợp cần thiết thì có thể gia hạn nhưng không quá 02 tháng.

iii) Thông báo về phiên hòa giải, đối thoại

- Chậm nhất 07 ngày trước khi tiến hành phiên hòa giải, đối thoại, Hòa giải viên, Đối thoại viên phải thông báo cho các bên và những người được mời tham gia phiên hòa giải, đối thoại về thời gian, địa điểm, nội dung tiến hành phiên hòa giải, đối thoại.

- Tòa án nhân dân nơi tiến hành hòa giải, đối thoại hỗ trợ việc gửi giấy tờ, tài liệu cho các bên tham gia hòa giải, đối thoại và những người được mời tham gia hòa giải, đối thoại.

iv) Trường hợp hoãn phiên hòa giải

- Một trong các bên tham gia hòa giải đã được thông báo lần thứ nhất về thời gian, địa điểm mà vắng mặt;

- Theo yêu cầu của các bên tham gia hòa giải và không vi phạm thời hạn hòa giải

- Hòa giải viên, Đối thoại viên không thể tiến hành hòa giải, đối thoại vì lý do khách quan.

v) Thành phần tham gia phiên hòa giải

- Hòa giải viên;

- Các bên yêu cầu hòa giải;

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan (nếu có);

- Người được mời tham gia hòa giải trong trường hợp cần thiết.

Các bên yêu cầu hòa giải có thể trực tiếp hoặc ủy quyền cho người đại diện tham gia hòa giải, đối thoại và phải thông báo bằng văn bản về họ tên, địa chỉ liên lạc của những người này cho bên còn lại và cho Hòa giải viên biết.

vi) Kết quả hòa giải

Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày lập biên bản hòa giải, biên bản đối thoại, Hòa giải viên, Đối thoại viên phải gửi ngay biên bản hòa giải, biên bản đối thoại cho các bên tham gia hòa giải, đối thoại, gửi cho Tòa án đã chuyển yêu cầu và lưu vào hồ sơ hòa giải, đối thoại.

- Trường hợp hòa giải thành:

+ Trường hợp hòa giải thành, một trong các bên có quyền yêu cầu Tòa án, nơi Hòa giải viên đã tiến hành hòa giải xem xét, công nhận hòa giải thành. Thời hạn yêu cầu là 06 tháng kể từ ngày lập biên bản hòa giải.

Người yêu cầu Tòa án công nhận hòa giải thành phải cung cấp cho Tòa án tài liệu làm cơ sở cho việc xem xét đơn yêu cầu; chịu trách nhiệm trước pháp luật về yêu cầu của mình.

Tòa án ra quyết định công nhận hòa giải thành khi có đủ các điều kiện sau:

a) Có yêu cầu của một trong các bên;

b) Có biên bản ghi nhận hòa giải thành;

c) Các bên tham gia thỏa thuận hòa giải có đầy đủ năng lực hành vi dân sự;

d) Các bên tham gia thỏa thuận hòa giải là người có quyền, nghĩa vụ đối với nội dung thỏa thuận hòa giải. Trường hợp nội dung thỏa thuận hòa giải thành liên quan đến quyền, nghĩa vụ của người thứ ba thì phải được người thứ ba đồng ý;

đ) Nội dung thỏa thuận hòa giải thành của các bên là hoàn toàn tự nguyện, không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội, không nhằm trốn tránh nghĩa vụ với Nhà nước hoặc người thứ ba.

+ Thời hạn ra quyết định công nhận hòa giải thành là 07 ngày kể từ ngày nhận được yêu cầu; trường hợp cần thiết có thể kéo dài nhưng không quá 15 ngày.

+ Quyết định công nhận hòa giải thành được gửi cho người tham gia hòa giải, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và Viện kiểm sát cùng cấp trong thời hạn 05 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

+ Quyết định công nhận hòa giải thành có hiệu lực pháp luật ngay sau khi được ban hành và không bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm. Tuy nhiên, có thể bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm nếu có căn cứ cho rằng sự thoả thuận đó là do bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép hoặc vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội. Trình tự, thủ tục kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm được thực hiện theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Trường hợp hòa giải không thành:

+ Thẩm phán ra quyết định không công nhận hòa giải thành đối với trường hợp không có đủ các điều kiện. Việc không công nhận hòa giải thành không ảnh hưởng đến nội dung và giá trị pháp lý đối với các bên tham gia hòa giải.

Quyết định không công nhận hòa giải thành được gửi cho người tham gia thỏa thuận hòa giải, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và Viện kiểm sát cùng cấp trong thời hạn 05 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

+ Trong thời hạn 03 ngày, kể từ ngày lập biên bản hòa giải mà hòa giải không thành, Hòa giải viên trả lại các tài liệu, chứng cứ có liên quan cho người yêu cầu hòa giải đối với trường hợp người yêu cầu hòa giải không có đơn khởi kiện trước thời điểm yêu cầu hòa giải.

+ Tòa án nơi tiến hành hòa giải tiến hành thủ tục xem xét, thụ lý vụ việc theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự đối với trường hợp Tòa án chuyển đơn khởi kiện, đơn yêu cầu để hòa giải theo quy định.

--- Trên đây là ý kiến tư vấn của CÔNG TY LUẬT 24H liên quan đến yêu cầu tư vấn của Qúy Anh/Chị.

Hy vọng ý kiến tư vấn của Chúng tôi sẽ hữu ích cho Qúy Anh/Chị.

Chúc Qúy khách hàng sức khỏe & thành công!

═════════════════

Nếu còn vướng mắc chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ:

CÔNG TY LUẬT 24H - ĐOÀN LUẬT SƯ HÀ NỘI 

HOTLINE: 1900 65 74 
WEBSITE: LUAT24H.NET
Trụ sở chính: Số 69/172 Phú Diễn - Bắc Từ Liêm - Hà Nội